File Photo:- AP
পাতনিঃ
আমেৰিকা-ইজৰাইলৰ যৌথ আক্ৰমণৰ পাছত ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে আৰম্ভ হোৱা যুদ্ধৰ অন্ত পেলোৱাৰ লক্ষ্যৰে ২০২৬ চনৰ মে’ মাহৰ আৰম্ভণীতে ইৰাণে পাকিস্তানী মধ্যস্থতাকাৰীৰ জৰিয়তে আমেৰিকালৈ ১৪টা দফাৰ নতুন প্ৰস্তাৱ দাখিল কৰিছে। এই প্ৰস্তাৱত বৰ্তমানৰ ভংগুৰ যুদ্ধবিৰতিক ৩০ দিনৰ ভিতৰত স্থায়ী শান্তি নিষ্পত্তিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিব বিচৰা হৈছে। কিন্তু আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্ৰাম্পৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰতিক্ৰিয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই পৰিকল্পনা বৰ্তমানৰ ৰূপত গ্ৰহণ কৰাৰ সম্ভাৱনা নাই
ইৰাণৰ ১৪টা দফাৰ প্ৰস্তাৱৰ মূল উপাদানঃ
ইৰাণৰ ১৪টা দফাৰ প্ৰস্তাৱটোত শত্ৰুতা শেষ কৰাৰ বাবে এক বহল কাঠামোৰ ৰূপৰেখা দাঙি ধৰা হৈছে, য’ত নিৰাপত্তাৰ নিশ্চয়তা আৰু অৰ্থনৈতিক সকাহৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে।
ক) স্থায়ী শান্তিৰ পৰিকল্পনাঃ
ইৰাণে অস্থায়ী যুদ্ধবিৰতি বৃদ্ধিৰ কথা নাকচ কৰি সকলো সমস্যা স্থায়ীভাৱে সমাধানৰ বাবে ৩০ দিনৰ সময়সীমাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছে।
খ) হৰমুজ প্ৰণালী শাসনঃ
ইৰাণে জটিল এই জাহাজ পথটো পুনৰ মুকলি কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিছে যদিও ইৰাণৰ তত্বাৱধানত ইয়াক পৰিচালনাৰ বাবে “নতুন ব্যৱস্থা”ৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছে।
গ) নিষেধাজ্ঞা আৰু সম্পত্তিঃ
ইৰাণে আমেৰিকাৰ সকলো প্ৰাথমিক আৰু গৌণ নিষেধাজ্ঞা উঠাই লোৱা আৰু ইৰাণৰ স্থাৱৰ সম্পত্তি মুকলি কৰাৰ দাবী জনাইছে।
ঘ) সুৰক্ষা নিশ্চয়তাঃ
এই প্ৰস্তাৱত আমেৰিকাই আগ্ৰাসন নকৰাৰ বাধ্যতামূলক প্ৰতিশ্ৰুতি,অঞ্চলটোৰ পৰা আমেৰিকান বাহিনী প্ৰত্যাহাৰ আৰু যুদ্ধৰ ক্ষতিপূৰণৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে।
ঙ) পাৰমাণৱিক বিষয়সমূহ নিস্পত্তি কৰাঃ
এই পৰিকল্পনাৰ এটা কেন্দ্ৰীয় দিশ হৈছে ইৰাণৰ পাৰমাণৱিক কাৰ্যসূচীক কেন্দ্ৰ কৰি চলি থকা জটিল, বিতৰ্কিত আলোচনা যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পাছলৈকে পিছুৱাই দিয়া আৰু প্ৰথমে সামুদ্ৰিক আৰু অৰ্থনৈতিক বিষয়সমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা।
প্ৰস্তাৱটো কিয় বিতৰ্কিতঃ
এই প্ৰস্তাৱে তেহৰাণৰ বাবে এক “মুখ্য ৰক্ষাকাৰী” ক্ৰমক প্ৰতিনিধিত্ব কৰাৰ লগতে দীৰ্ঘম্যাদী পাৰমাণৱিক বিবাদৰ সৈতে মোকাবিলা কৰাৰ পূৰ্বে আমেৰিকাৰ নৌসেনাৰ অৱৰোধৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা তাৎক্ষণিক অৰ্থনৈতিক জটিল সমাধানৰ প্ৰয়াস কৰা হৈছে।
১) আমেৰিকাৰ অসন্মতিঃ
ৰাষ্ট্ৰপতি ট্ৰাম্পে এই প্ৰস্তাৱত “সন্তুষ্ট নহয়” বুলি ইংগিত দি কয় যে ইয়াত তেওঁ সন্মতি দিব নোৱাৰা চৰ্তসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।
২) পাৰমাণৱিক “ৰক্ত ৰেখা”(Red-Line)ঃ
আমেৰিকাই চূড়ান্ত চুক্তিৰ অংশ হিচাপে ইৰাণৰ সমৃদ্ধিৰ ক্ষমতা ভাঙি পেলাব বিচাৰে, আনহাতে ইৰাণে অপ্ৰসাৰণ চুক্তি (এনপিটি)ৰ স্বাক্ষৰকাৰী হিচাপে নিজৰ সমৃদ্ধিৰ অধিকাৰ অক্ষুণ্ণ ৰখাৰ ওপৰত জোৰ দিছে।
৩) অৱৰোধৰ অচলাৱস্থাঃ
ইৰাণে হৰমুজ জলদ্বীপৰ মাজেৰে জাহাজ চলোৱাৰ বাবে মাচুল লোৱাৰ পদক্ষেপৰ আমেৰিকাই তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছে।
বৰ্তমানৰ অৱস্থা আৰু দৃষ্টিভংগীঃ
৮ এপ্ৰিলৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা যুদ্ধবিৰতি এতিয়াও চলি আছে যদিও ইয়াক উলংঘা কৰা হৈছে আৰু উত্তেজনা অধিক বাঢ়িছে। ইৰাণৰ বন্দৰসমূহত নৌসেনাৰ অৱৰোধ অব্যাহত ৰাখিছে আমেৰিকাই, যাক ইৰাণে “পাইৰেচি” অৰ্থাত অনাধিকাৰ উপস্থিতি বুলি অভিহিত কৰিছে।
ক) মধ্যস্থতাকাৰী কাৰ্য্যকলাপঃ
পাকিস্তানে প্ৰাথমিক মধ্যস্থতাকাৰী হিচাপে কাম কৰি আছে আৰু ইৰাণে তেওঁলোকৰ ১৪ দফীয়া পৰিকল্পনাৰ প্ৰতি আমেৰিকাৰ সঁহাৰি পৰ্যালোচনা কৰি আছে।
খ) অব্যাহত শত্ৰুতাঃ
চুক্তিৰ কথা কোৱাৰ পাছতো দুয়োপক্ষই সংঘাতলৈ ঘূৰি অহাৰ সম্ভাৱনাৰ বাবে সাজু হৈছে। ইৰাণৰ ৰিভল্যুচনেৰী গাৰ্ডে যুদ্ধজাহাজত “স্মাৰ্ট টাৰ্গেটিং”কে ধৰি নতুন সামৰ্থ্যৰ প্ৰস্তাৱ দিছে, যদিহে আমেৰিকাই পুনৰ আক্ৰমণ আৰম্ভ কৰে।
উপসংহাৰঃ
মুঠতে ১৪ দফীয়া পৰিকল্পনাটো পাৰমাণৱিক বিষয়টোৰ ওপৰত আলোচনা কৰাৰ পূৰ্বে অৰ্থনৈতিক সকাহ আৰু নিৰাপত্তাৰ নিশ্চয়তা লাভৰ বাবে তেহৰানে এক বৃহৎ কূটনৈতিক হেঁচা প্ৰদান কৰিছে। আনহাতে আমেৰিকাই ইৰাণৰ পাৰমাণৱিক ক্ষমতা আৰু আঞ্চলিক প্ৰভাৱৰ দ্ৰুত আৰু ব্যাপক আত্মসমৰ্পণ লাভ কৰাত মনোনিৱেশ কৰি আছে।
যদি আপুনি সন্দেহজনক অনুভৱ কৰা যিকোনো তথ্য, ৰেকৰ্ডিং, ফটো, ভিডিঅ’ লাভ কৰে,সেইবোৰ আমাৰ হোৱাটছএপ নম্বৰলৈ ফৰৱাৰ্ড কৰিব পাৰে (+91 904 905 3770)। আমি তথ্যগত বিৱৰণসহ অনুসন্ধান কৰিম আৰু প্ৰকাশ কৰিম। আমাৰ দৈনিক আপডেটবোৰো চাবস্ক্ৰাইব কৰক।
যদি আপুনি সামাজিক মাধ্যমত আমাক অনুসৰণ কৰিব বিচাৰে:
ফেচবুক | টুইটাৰ | ইনষ্টাগ্ৰাম | গুগল নিউজ চেনেল | হোৱাটছএপ
Title: ইৰাণৰ শেহতীয়া ১৪ দফীয়া প্ৰস্তাৱঃ এক সংক্ষিপ্ত ব্যাখ্যা।
Fact Check By: Pranjal Sharma
Result: Insight
