Image Courtesy: India Today
পাতনিঃ
শেহতীয়াকৈ মেঘালয়ৰ পশ্চিম জয়ন্তীয়া পাহাৰৰ বিবাদিত লাপাংগাপ গাঁৱত অসম আৰু মেঘালয়ৰ মাজত সীমান্তৰ উত্তেজনা পুনৰ উদ্ভৱ হৈছে। খেতিৰ বীজ সিঁচিবলৈ চেষ্টা কৰা স্থানীয় কৃষকসকলক অসমৰ ফালৰ পৰা কাৰ্বি লোকে হাৰাশাস্তি কৰাৰ অভিযোগত সংঘৰ্ষৰ সৃষ্টি হয়। যাৰ বাবে মেঘালয়ে কৃষি পথাৰসমূহ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ কমাণ্ডো আৰু অতিৰিক্ত আৰক্ষী মোতায়েন কৰে। মেঘালয়ৰ সৈতে সীমা বিবাদৰ ক্ষেত্ৰত পাৰস্পৰিকভাৱে গ্ৰহণযোগ্য সমাধান আনিবলৈ দ্বিপাক্ষিক পৰ্যায়ত সকলো প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। চৰকাৰৰ নিৰ্দেশত অসম-মেঘালয় সীমান্ত সমস্যাৰ বাবে ৰাজ্য দুখনৰ পৰা Nodal Officers নিযুক্তি দিয়া হৈছে। দুয়োখন ৰাজ্যৰ সীমান্ত সমস্যা সমাধানৰ বাবে আৰু দুয়োখন ৰাজ্যৰ মাজত বিবাদ কৰিবলৈ সময়ে সময়ে ন’ডেল বিষয়াৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত কৰা হয়। অসম আৰু মেঘালয়ৰ মুখ্যমন্ত্ৰীৰ মাজত অন্তিমখন বৈঠক ০১/০৪/২০১৭ তাৰিখে অনুষ্ঠিত হয়। এই লেখাত অসম আৰু মেঘালয়ৰ মাজৰ শেহতীয়া সীমা বিবাদ সন্দৰ্ভত কিছু কথা আলোচনা কৰা হৈছে।
বিবাদৰ মূল কাৰণঃ
মেঘালয় ৰাজ্যখন জন্মৰ পৰাই সীমা বিবাদ এক জটিল ঐতিহাসিক বিষয় হৈ আহিছে।
ক) সীমা আইন:
১৯৬৯ চনৰ অসম পুনৰ্গঠন (মেঘালয়) আইন (১৯৭২ চনত পূৰ্ণাংগ ৰাজ্য হোৱা)ৰ অধীনত মেঘালয়ক অসমৰ পৰাই সৃষ্টি কৰা হৈছিল। কিন্তু মেঘালয়ে অসমে ব্যৱহাৰ কৰা ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসনিক মানচিত্ৰৰ পূৰ্বৰ পৰম্পৰাগত জনজাতীয় আৰু প্ৰথাগত ভূমি অধিকাৰৰ উল্লেখ কৰি এই আইনখন নাকচ কৰে।
খ)১২টা খণ্ড:
ইয়াত ২,৭০০ বৰ্গ কিলোমিটাৰৰ ওপৰত বিস্তৃত ১২টা স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত “বিবাদ অঞ্চল” আছে। ই ৮৮৪.৯ কিলোমিটাৰ আন্তঃৰাজ্যিক সীমাৰেখাৰে বিস্তৃত।
শান্তি প্ৰক্ৰিয়া: প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় পৰ্যায়
ক) প্ৰথম পৰ্যায়ৰ সফলতা:
২০২২ চনৰ মাৰ্চ মাহত দুয়োখন ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী কনৰাড কে চাংমা (মেঘালয়) আৰু ড০ হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই (অসম) কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰী অমিত শ্বাহৰ উপস্থিতিত এখন ঐতিহাসিক বুজাবুজি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰি কম বিতৰ্কিত খণ্ডৰ ছটা খণ্ডক “দিয়া আৰু লোৱা”(Give and take) নীতি ব্যৱহাৰ কৰি শান্তিপূৰ্ণভাৱে সমাধান কৰে।
খ) দ্বিতীয় পৰ্যায়ঃ
বাকী ছটা “বিবাদ ক্ষেত্ৰ”—যিবোৰত লেংপিহ, বৰ্ডুৱাৰ আৰু প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় ব্লকৰ দৰে অতি স্পৰ্শকাতৰ অঞ্চল অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে—সমাধান কৰাটো বহুত বেছি কঠিন হৈ পৰিছে। এই অঞ্চলসমূহে তাত সোমাই থকা প্ৰশাসনিক নিয়ন্ত্ৰণ, জাতিগত পাৰ্থক্য (যেনে পানাৰ/খাছি বনাম কাৰ্বি সম্প্ৰদায়), আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদক লৈ বিবাদৰ ফল ভুগি আছে।
শেহতীয়া পৰিস্থিতি (২০২৩–২০২৬)
১) মুক্ৰহ কাণ্ড:
ইয়াৰ পূৰ্বে ২০২২ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত কাঠ সৰবৰাহক লৈ অসম আৰক্ষী, বনৰক্ষী আৰু এটা জনসমাগমৰ মাজত হোৱা তথাকথিত সংঘৰ্ষৰ ফলত একাধিক লোকৰ মৃত্যু হোৱাৰ ফলত শান্তি আলোচনা সাময়িকভাৱে বন্ধ হৈ পৰে।
২)বৰ্তমান লাপাংগাপৰ স্থিতিঃ
চলি থকা বিবাদে স্থানীয় কৃষকসকলৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কৃষিৰ বতৰত খেতি কৰাত বাধাৰ সৃষ্টি কৰিছে। শিলচৰত প্ৰতিবাদৰ ফলত মেঘালয় চৰকাৰে নিৰাপত্তা বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে বিবাদিত সীমান্তত আৰক্ষীৰ আউটপোষ্ট স্থাপন কৰিবলৈ বাধ্য হয়।
ইয়াৰ পাছত কি হ’ব?
শেহতীয়াকৈ সমগ্ৰ অসমতে নতুন চৰকাৰে শপত গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে মেঘালয়ৰ বিষয়াসকলে উচ্চ পৰ্যায়ৰ আলোচনা আৰম্ভ কৰিবলৈ সাজু হৈছে।
উদ্দেশ্য হৈছে দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ আলোচনা পুনৰ আৰম্ভ কৰা আৰু পূৰ্বতে চুক্তিবদ্ধ হোৱা অঞ্চলত সীমাৰ স্তম্ভ স্থাপন কৰি স্থানীয় হিংসা ৰোধ কৰা আৰু সীমান্তবাসীৰ জীৱিকা সুৰক্ষিত কৰা।
আইনী আৰু ভৌগোলিক জটিলতাৰ গভীৰ অধ্যয়নৰ বাবে সীমা বিবাদৰ অসম ৰাজহুৱা পৰ্টেল বা মেঘালয় সীমান্ত অঞ্চল বিভাগৰ পৰা সমলসমূহ চাব পাৰে।
উপসংহাৰঃ
যোৱা দুবছৰত চৰকাৰী দ্বিপাক্ষিক প্ৰস্তাৱৰ দ্বাৰা সীমা বিবাদৰ নিৰ্ণায়কভাৱে অন্ত পেলোৱাৰ বাবে স্পষ্ট আৰু অভূতপূৰ্ব পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে।মেঘালয় ৰাজ্যৰ অসমৰ সৈতে ১২টা ক্ষেত্ৰত মতানৈক্য আছে। যোৱা ২৩/০৭/২০২১ তাৰিখে শিলচৰত অনুষ্ঠিত দুয়োখন ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰীৰ মাজত হোৱা বৈঠকত বিতৰ্কিত সীমাৰ সমস্যা সমাধানৰ বাবে ৩খন আঞ্চলিক সমিতি গঠন কৰি মতানৈক্যৰ ১২টা ক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত প্ৰথম ৬টা ক্ষেত্ৰৰ প্ৰতি সন্মান জনাই,দুয়োখন ৰাজ্যৰ মন্ত্ৰীসকলৰ নেতৃত্বত স্থানীয় জনসাধাৰণ আৰু সম্প্ৰদায়ৰ সংগঠনৰ সৈতে জড়িত হোৱা বৈঠকত এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হয়। এই ৩ খন আঞ্চলিক সমিতিৰ পৰামৰ্শৰ ভিত্তিত নতুন দিল্লীত মুখ্যমন্ত্ৰী দুগৰাকীয়ে কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰীৰ উপস্থিতিত ২৯/০৩/২০২২ তাৰিখে এক বুজাবুজি চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰিছিল। গৃহ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ নিৰ্দেশ অনুসৰি চৰকাৰী জৰীপটোৱে ৬টা মতানৈক্যৰ ক্ষেত্ৰত সীমা নিৰ্ধাৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ ক্ষেত্ৰত আগবাঢ়িছে। আশা কৰা হৈছে, শীঘ্ৰেই এই সমস্যাৰ সমাধান হ’ব।
যদি আপুনি সন্দেহজনক অনুভৱ কৰা যিকোনো তথ্য, ৰেকৰ্ডিং, ফটো, ভিডিঅ’ লাভ কৰে,সেইবোৰ আমাৰ হোৱাটছএপ নম্বৰলৈ ফৰৱাৰ্ড কৰিব পাৰে (+91 904 905 3770)। আমি তথ্যগত বিৱৰণসহ অনুসন্ধান কৰিম আৰু প্ৰকাশ কৰিম। আমাৰ দৈনিক আপডেটবোৰো চাবস্ক্ৰাইব কৰক।
যদি আপুনি সামাজিক মাধ্যমত আমাক অনুসৰণ কৰিব বিচাৰে:
ফেচবুক | টুইটাৰ | ইনষ্টাগ্ৰাম | গুগল নিউজ চেনেল | হোৱাটছএপ
Title: চুবুৰীয়া ৰাজ্য মেঘালয়ৰ সৈতে অসমৰ শেহতীয়া সীমা বিবাদ সন্দৰ্ভত এক আলোচনা
Fact Check By: Pranjal Sharma
Result: Insight
