পাতনিঃ
গ্ৰেট নিকোবৰ দ্বীপ উন্নয়ন প্ৰকল্প হৈছে আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জৰ গ্ৰেট নিকোবৰ দ্বীপৰ বাবে ভাৰত চৰকাৰে প্ৰস্তাৱ কৰা এক বৃহৎ আন্তঃগাঁথনিমূলক পদক্ষেপ। আন্দামান আৰু নিকোবাৰ দ্বীপপুঞ্জ সংহত উন্নয়ন নিগমৰ নেতৃত্বত চলিবলগীয়া এই প্ৰকল্পৰ লক্ষ্য হৈছে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কণ্টেইনাৰ ট্ৰেন্সশ্বিপমেণ্ট টাৰ্মিনেল, দ্বৈত ব্যৱহাৰৰ বাবে অসামৰিক আৰু সামৰিক বিমানবন্দৰ, বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ আৰু এখন চহৰ নিৰ্মাণ কৰা। এই প্ৰকল্পৰ উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰত মহাসাগৰ অঞ্চলত ভাৰতৰ কৌশলগত উপস্থিতি শক্তিশালী কৰা আৰু দ্বীপটোৰ মালাকা জলদ্বীপৰ দৰে প্ৰধান জাহাজ পথৰ সহায় লৈ বিদেশী ট্ৰেন্সশ্বিপমেণ্ট হাবৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰা। ই হৈছে নিটি আয়োগে পৰিচালিত কৰিবলগীয়া ৭২,০০০– ৮১,০০০ কোটিচকীয়া আৰু ৩০ বছৰীয়া আন্তঃগাঁথনিগত পৰিকল্পনা।
ইতিহাসঃ
নিটি আয়োগৰ (NITI Aayog) নিৰ্দেশত এখন সম্ভাৱনীয়তা প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰিছিল একম ইণ্ডিয়াই(AECOM India) । ২০২১ চনৰ ২৫ মে’ত বিশেষজ্ঞ মূল্যায়ন সমিতিৰ বৈঠকৰ পাছত এই প্ৰকল্পৰ কাৰ্য্যভাৰ মঞ্জুৰ কৰা হৈছিল।
ভৌগলিক স্থিতিঃ
দ্বীপটোৰ পূব দিশৰ কেম্পবেল উপসাগৰৰ (Campbell Bay) পৰা দক্ষিণে গালাথিয়া উপসাগৰ আৰু সমগ্ৰ দক্ষিণ প্ৰান্তলৈকে অঞ্চলটো বাদ দিলে গ্ৰেট নিকোবাৰ দ্বীপৰ বাকী অংশ গালাথিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান( Campbell Bay National Park) আৰু বৃহত্তৰ কেম্পবেল বে’ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ অংশ। উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ বৈ যোৱা গালাথিয়া নদীয়ে গালাথিয়া উপসাগৰত ভাৰত মহাসাগৰক, যৌথভাৱে গ্ৰেট নিকোবাৰ দ্বীপ আৰু ৰণ্ডো দ্বীপৰ মাজৰ চেনেলটো সুৰক্ষিত কৰিবলৈ ২০১৯ চনত ভাৰত আৰু ইণ্ডোনেছিয়াই কৌশলগত সামৰিক আৰু অৰ্থনৈতিক সহযোগিতাৰ অধীনত উন্নীত কৰে। গ্ৰেট নিকোবাৰ এটা ডাঙৰ ভূমিকম্পীয় ফল্ট লাইনৰ ওপৰত অৱস্থিত; গ্ৰেট নিকোবাৰৰ পৰা প্ৰায় ৮০ মাইল দূৰত ২০০৪ চনত ভূমিকম্পই ছুনামীৰ সৃষ্টি কৰিছিল, য’ত ইণ্ডোনেছিয়া, ভাৰত আৰু শ্ৰীলংকাত ২ লাখ ৩০ হাজাৰ লোকৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু লাখ লাখ লোকক স্থানচ্যুত হৈছিল। যিদিনা ছুনামী আহিছিল, সেইদিনা গ্ৰেট নিকোবাৰৰ দক্ষিণৰ অংশটো প্ৰায় ১৫ ফুট ডুব গৈছিল, সাগৰত পিছলি পৰিছিল। ইয়াৰ উপকূলৰ বেছিভাগ বসতি জাহ গৈছিল। ভূমিকম্পীয় ফল্টলাইন সক্ৰিয় হৈয়েই আছে। ২০২৫ চনৰ জুলাই মাহত এজন ভূ-তত্ত্ববিদে সকীয়াই দিছিল যে নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জৰ ওচৰত চলি থকা সৰু সৰু ভূমিকম্পৰ এটা গোটে আন্দামান সাগৰত আগ্নেয়গিৰিৰ বিস্ফোৰণৰ সংকেত দিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত আন এটা চুনামীৰ আশংকা বৃদ্ধি পায়।
এই প্ৰকল্পৰ বাবে সামগ্ৰিক মাষ্টাৰ প্লেনত গালাথিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ বাহিৰত, ১৬৬.১০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকাত সাতখন ৰাজহ গাঁও সামৰি লোৱা হৈছে, যিবোৰ তিনিখন গ্ৰাম পঞ্চায়তৰ অধীনস্থ।
এই প্ৰকল্পৰ মূল উপাদানসমূহঃ
১.ট্ৰেন্সশ্বিপমেণ্ট টাৰ্মিনেল: ছিংগাপুৰ আৰু কলম্বোক প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰাৰ লক্ষ্যৰে ১৪.২ মিলিয়ন টিইইউ (কণ্টেইনাৰ) চম্ভালিব পৰাকৈ ডিজাইন কৰা গালাথিয়া উপসাগৰৰ এটা গভীৰ পানীৰ বন্দৰ।
২.গ্ৰীণফিল্ড আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ: অসামৰিক পৰ্যটন আৰু দ্ৰুত সামৰিক নিয়োগ দুয়োটাৰে বাবে ডিজাইন কৰা দ্বৈত ব্যৱহাৰৰ সুবিধা।
৩.সংহত টাউনশ্বিপ: ১৬৬ বৰ্গ কিলোমিটাৰৰ ওপৰত এখন নতুন চহৰৰ উন্নয়ন, য’ত সম্ভাৱনাময়ভাৱে ৬.৫ লাখ লোকৰ বাবে ঠাই থাকিব (বৰ্তমানৰ কম জনসংখ্যাৰ পৰা যথেষ্ট বৃদ্ধি)।
৪.শক্তি কেন্দ্ৰ: শক্তিৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বাবে ৪৫০ এমভিএ গেছ আৰু সৌৰ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ।
কৌশলগত গুৰুত্বঃ
১.সামুদ্ৰিক আধিপত্য: এই দ্বীপটো মালাকা জলদ্বীপৰ ওচৰত অৱস্থিত, যিটো বিশ্বৰ সাগৰীয় বাণিজ্যৰ এক তৃতীয়াংশ ধাৰণ কৰা এক গুৰুত্বপূৰ্ণ জাহাজ পথ।
২.নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস: এই হাবটোৱে ভাৰতক বৰ্তমান বিদেশী বন্দৰসমূহে পৰিচালনা কৰা বাণিজ্যৰ পৰিমাণ দখল কৰিবলৈ অনুমতি দিব, ভাৰতীয় ট্ৰেন্সশ্বিপড কাৰ্গোৰ ৭৫% বৰ্তমান বিদেশী হাবৰ মাজেৰে যাব।
৩.প্ৰতিৰক্ষা আৰু নিৰাপত্তাঃ বিমানবন্দৰ আৰু বন্দৰটোৱে ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলত ভাৰতীয় নৌসেনাৰ উপস্থিতি শক্তিশালী কৰিব, ছয় ডিগ্ৰী চেনেলৰ ওচৰত কৌশলগত আউটপোষ্ট প্ৰদান কৰিব।
পৰিৱেশগত আৰু নৈতিক চিন্তাঃ
প্ৰকল্পটোৱে ইয়াৰ পৰিৱেশ আৰু সামাজিক প্ৰভাৱৰ ওপৰত উদ্ৰেগৰো কৰিছে:
১.বৃহৎ পৰিসৰৰ বনাঞ্চল ধ্বংসঃ এই প্ৰকল্পৰ বাবে ১৩০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ বনাঞ্চলৰ ভূমি ডাইভাৰচনৰ বাবে প্ৰায় ৯ লাখ ৬৪ হাজাৰ গছ কাটিব লাগিব।
২.জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ ক্ষতিঃ জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ হটস্পট আৰু জৈৱমণ্ডল সংৰক্ষিত বনাঞ্চলত অৱস্থিত ই গালাথিয়া উপসাগৰত বাহ সাজে লেদাৰবেক কচ্ছপকে ধৰি বিপন্ন প্ৰজাতিৰ বাবে ভাবুকি কঢ়িয়াই আনিছে।
৩.জনজাতিসমূহৰ স্থানচ্যুতিঃ উন্নয়নে খিলঞ্জীয়া শ্বোম্পেন আৰু নিকোবাৰেজ জনজাতিসকলৰ বাবে ভয়াৱহ বিপদৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ অধিকাৰ খৰ্ব হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে আৰু স্থানচ্যুতিৰ সম্ভাৱনা সৃষ্টি হয়।
উপসংহাৰঃ
এই প্ৰকল্পই ৰাষ্ট্ৰীয় সেউজ ন্যায়াধিকৰণ (এন জি টি) আৰু ফেডাৰেল পৰিৱেশ সংস্থাসমূহৰ পৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ অনুমোদন লাভ কৰি ভাৰতৰ অন্যতম বৃহৎ আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ মঞ্চ তৈয়াৰ কৰিছে। বনাঞ্চলৰ ডাইভাৰচন, উপকূলীয় আৰু সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ ওপৰত প্ৰভাৱ, আৰু শ্ব’ম্পেন আৰু নিকোবাৰেজ জনগোষ্ঠীৰ দৰে খিলঞ্জীয়া সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত সম্ভাৱ্য প্ৰভাৱকে ধৰি ইয়াৰ পৰিৱেশগত প্ৰভাৱৰ বিষয়ে উদ্বেগক লৈ এই প্ৰস্তাৱে পৰিৱেশ সংগঠন, গৱেষক আৰু বিৰোধী ৰাজনীতিবিদসকলৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে।
যদি আপুনি সন্দেহজনক অনুভৱ কৰা যিকোনো তথ্য, ৰেকৰ্ডিং, ফটো, ভিডিঅ’ লাভ কৰে,সেইবোৰ আমাৰ হোৱাটছএপ নম্বৰলৈ ফৰৱাৰ্ড কৰিব পাৰে (+91 904 905 3770)। আমি তথ্যগত বিৱৰণসহ অনুসন্ধান কৰিম আৰু প্ৰকাশ কৰিম। আমাৰ দৈনিক আপডেটবোৰো চাবস্ক্ৰাইব কৰক।
যদি আপুনি সামাজিক মাধ্যমত আমাক অনুসৰণ কৰিব বিচাৰে:
ফেচবুক | টুইটাৰ | ইনষ্টাগ্ৰাম | গুগল নিউজ চেনেল | হোৱাটছএপ
