ডেলিমিটেশ্বন (Delimitation) বা সমষ্টি পুণৰনিৰ্ধাৰণ মানে কি?
ডেলিমিটেশ্বন বুলিলে নিৰ্বাচনী এলেকাৰ (constituency) সীমা পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াক বুজায়। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে জনসংখ্যাৰ আধাৰত সমান প্ৰতিনিধিত্ব নিশ্চিত কৰা। অৰ্থাৎ, প্ৰতিটো বিধানসভা বা লোকসভা সমষ্টিত প্ৰায় সমান সংখ্যক লোক থাকিব লাগে যাতে ভোটৰ মূল্য সকলো ঠাইতে সমান হয়।
ডেলিমিটেশ্বন (Delimitation) কেনেকৈ কৰা হয়?
ভাৰতত ডেলিমিটেশ্বন সাধাৰণতে জনগণনা (Census)ৰ তথ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। এই কামটো এটা স্বাধীন সংস্থা – ডেলিমিটেশ্বন কমিছন (Delimitation Commission) – এ সম্পন্ন কৰে। এই কমিছনটোৱে ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগ(Election Commission of India)ৰ সৈতে মিলি কাম কৰে আৰু ইয়াৰ সিদ্ধান্তবোৰ সাধাৰণতে চূড়ান্ত হয়।
অসমত ডেলিমিটেশ্বনৰ পটভূমি
অসম এখন জটিল সামাজিক আৰু ভৌগোলিক গঠন থকা ৰাজ্য। ইয়াত বহু জাতি-জনগোষ্ঠী, ভাষা আৰু ধৰ্মৰ মানুহে বাস কৰে। সেয়ে ডেলিমিটেশ্বন ইয়াত এক বিশেষ সংবেদনশীল বিষয়।
অসমত আগতে ডেলিমিটেশ্বন ১৯৭৬ চনত কৰা হৈছিল, কিন্তু পাছত বহুদিনলৈ এই প্ৰক্ৰিয়া স্থগিত কৰি ৰখা হৈছিল। ইয়াৰ মূল কাৰণ আছিল বিদেশী অনুপ্ৰৱেশ আৰু জনসংখ্যাৰ পৰিবৰ্তন সন্দৰ্ভত উদ্বেগ, যিটো বিষয় অসম আন্দোলন (Assam Movement)ৰ সৈতে জড়িত আছিল। পাছত বহু বিতৰ্ক আৰু আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰ অন্তত, ২০২০ চনত পুনৰ ডেলিমিটেশ্বন প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হয় আৰু ২০২৩ চনত নতুন সীমা ঘোষণা কৰা হয়।
২০২৩ চনৰ ডেলিমিটেশ্বনৰ মূল বৈশিষ্ট্য
২০২৩ চনত অসমত কৰা ডেলিমিটেশ্বনত কিছুমান গুৰুত্বপূর্ণ পৰিবৰ্তন দেখা যায়ঃ
ক) বিধানসভা সমষ্টিৰ সংখ্যা একেই (১২৬) থাকিল, কিন্তু সীমা সলনি হ’ল।
খ) কিছুমান জিলাত নতুন সমষ্টি গঠন কৰা হ’ল।
গ) সংৰক্ষিত আসনৰ (SC/ST) সংখ্যা আৰু বণ্টন সলনি কৰা হ’ল।
ঘ) জনসংখ্যাৰ আধাৰত সমষ্টিবোৰ পুনৰ সমন্বয় কৰা হ’ল।
এই প্ৰক্ৰিয়াই বহু ঠাইত ৰাজনৈতিক সমীকৰণো সলনি কৰি পেলালে।
ডেলিমিটেশ্বনৰ উদ্দেশ্য
১. সমান প্ৰতিনিধিত্ব নিশ্চিত কৰা
২. জনসংখ্যাৰ সঠিক প্ৰতিফলন কৰা
৩. নিৰ্বাচনী ব্যৱস্থাক অধিক ন্যায়সংগত কৰা
৪. পিছপৰা বা সংখ্যালঘু জনগোষ্ঠীৰ প্ৰতিনিধিত্ব বৃদ্ধি কৰা
বিতৰ্ক আৰু সমালোচনা
অসমত ডেলিমিটেশ্বন সদায়েই বিতৰ্কিত বিষয় হৈ আহিছে। কিছুমান মূল অভিযোগঃ
ক) কিছুমানে কয় যে ৰাজনৈতিক লাভৰ বাবে সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে।
খ) জনসংখ্যাৰ তথ্যত সন্দেহ প্ৰকাশ কৰা হৈছে।
গ) সংখ্যালঘু আৰু আদি বাসিন্দাৰ অধিকাৰ হ্ৰাস পোৱা বুলি আশংকা কৰা হৈছে।
এইবোৰে ডেলিমিটেশ্বনক এটা ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিকভাৱে স্পৰ্শকাতৰ বিষয় কৰি তোলে।
গুৰুত্ব আৰু প্ৰভাৱ
ডেলিমিটেশ্বনৰ প্ৰভাৱ বহলঃ
ক) নিৰ্বাচনৰ ফলাফলত প্ৰত্যক্ষ প্ৰভাৱ পেলায়
খ) ৰাজনৈতিক দলসমূহৰ কৌশল সলনি কৰে
গ) সমাজৰ বিভিন্ন গোটৰ প্ৰতিনিধিত্ব নিৰ্ধাৰণ কৰে
ঘ) আগন্তুক ৰাজনীতিৰ দিশ নিৰ্ণয় কৰে
উপসংহাৰ
অসমত ডেলিমিটেশ্বন এটা অত্যন্ত গুৰুত্বপূর্ণ আৰু জটিল প্ৰক্ৰিয়া। ইয়াৰ দ্বাৰা গণতান্ত্ৰিক ব্যৱস্থা শক্তিশালী হয় যদিও, সঠিক আৰু স্বচ্ছভাৱে সম্পন্ন নোহোৱা হ’লে ই বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। সেয়ে, সকলো পক্ষৰ বিশ্বাসযোগ্যতা বজাই ৰাখি, ন্যায়সংগতভাৱে এই প্ৰক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়।
যদি আপুনি সন্দেহজনক অনুভৱ কৰা যিকোনো তথ্য, ৰেকৰ্ডিং, ফটো, ভিডিঅ’ লাভ কৰে,সেইবোৰ আমাৰ হোৱাটছএপ নম্বৰলৈ ফৰৱাৰ্ড কৰিব পাৰে (+91 904 905 3770)। আমি তথ্যগত বিৱৰণসহ অনুসন্ধান কৰিম আৰু প্ৰকাশ কৰিম। আমাৰ দৈনিক আপডেটবোৰো চাবস্ক্ৰাইব কৰক।
যদি আপুনি সামাজিক মাধ্যমত আমাক অনুসৰণ কৰিব বিচাৰে:
ফেচবুক | টুইটাৰ | ইনষ্টাগ্ৰাম | গুগল নিউজ চেনেল | হোৱাটছএপ
Title: অসমত ডেলিমিটেশ্বন (Delimitation) বা সমষ্টি পুণৰনিৰ্ধাৰণ কি আৰু কিয় গুৰুত্বপূর্ণ – এটা বিস্তৃত ব্যাখ্যা।
Written By: Pranjal Sharma
Result: Insight
