পাতনি
অসমত মানুহ আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ মাজৰ সংঘাত হৈছে এক ভয়াৱহ পৰিৱেশ আৰু আৰ্থ-সামাজিক সংকট। ইয়াৰ পৰিপ্ৰেক্ষিত কাৰণ হিচাপে দেখা দিছে দ্ৰুতগতিত বনাঞ্চল ধ্বংস, প্ৰব্ৰজন কৰিডৰৰ মাজেৰে ৰৈখিক আন্তঃগাঁথনিৰ ধ্বংস আৰু কৃষি সম্প্ৰসাৰণ। বিশেষকৈ ৰাজ্যখনৰ প্ৰায় ৬,০০০ এছিয়াটিক হাতী আৰু নাহৰফুটুকীৰ সৈতে হোৱা এই সংঘাতৰ ফলত বছৰি প্ৰায় ১৫০ জন মানুহৰ মৃত্যু হয় আৰু গ্ৰাম্য জীৱিকাৰ যথেষ্ট ক্ষতি হয়। এই লেখাত সেই সন্দৰ্ভত কিছু কথা আলোচনা কৰা হৈছে।
অসমত কিয় সৃষ্টি হৈছে এই সংঘাত?
১. বাসস্থানৰ ক্ষতি আৰু খণ্ডিতকৰণঃ অবৈধ দখল, অবৈধ খনন, আৰু অনিয়ন্ত্ৰিত কৃষি সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে অসমে বনাঞ্চলৰ আৱৰণ আৰু পৰম্পৰাগত হাতী কৰিডৰৰ যথেষ্ট অংশ হেৰুৱাই পেলাইছে। তাৰ ফলত হাতীয়ে দিকবিদিক হেৰুৱাই জনবসতিলৈ ধাপলি মেলা দেখা যায়। ই এই সংঘাতৰ অন্যতম কাৰণ।
২.চাহ বাগিচাঃ ৰাজ্যখনৰ বিস্তৃত চাহ বাগিচাসমূহে প্ৰায়ে অনাকাংক্ষিত বাফাৰ জ’ন হিচাপে কাম কৰে। হাতী আৰু নাহৰফুটুকীক অস্থায়ী আশ্ৰয় প্ৰদান কৰে আৰু তাত গঢ় লৈ উঠা মানৱ বসতিৰ ওচৰত বিপজ্জনকভাৱে অৱস্থান কৰে।
৩.ৰৈখিক আন্তঃগাঁথনিঃ ৰেলপথ, ঘাইপথ (যেনে ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ) আৰু সংবহন লাইনবোৰ নিয়মিতভাৱে বন্যপ্ৰাণীৰ বাসস্থানৰ মাজেৰে জটিলভাৱে কাটি যায়। ইয়াৰ ফলত ৰেলৰদ্বাৰা মৰ্মান্তিক আঘাত আৰু বিদ্যুৎস্পৃষ্ট হৈ জীৱৰ প্ৰাণ যায়।
৪.শস্য অভিযানঃ প্ৰাকৃতিক খাদ্য বিচাৰি ফুৰা ঠাই সংকুচিত হোৱাৰ লগে লগে বনৰীয়া জন্তুৰ জাকে ধান আৰু চুপাৰিৰ পথাৰত ক্ৰমান্বয়ে আক্ৰমণ কৰে। ফলত ইহঁতক কৃষকৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষ আৰু শত্ৰুতাপূৰ্ণ সংঘাত হয়।
এই সংঘাতৰ ফলত হোৱা ক্ষতি-
১.মানৱৰ ক্ষতিঃ এই সংঘাতৰ ফলত গাঁৱৰ মানুহে জীৱন আৰু সম্পত্তিৰ ভয়াৱহ ক্ষতিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হৈ আহিছে। জীৱগোটৰ হিংসা, আকস্মিকভাৱে বিদ্যুৎস্পৃষ্ট হোৱা আৰু প্ৰতিশোধমূলকভাৱে জীৱ-জন্তুৰ বাবে বিষক্ৰিয়া আদি এইক্ষেত্ৰত সাধাৰণ প্ৰতিক্ৰিয়া হিচাপে ধৰা দিছে।
২.বন্যপ্ৰাণীৰ ক্ষতিঃ এই সংকটৰ বোজা জীৱ-জন্তুৱে বহন কৰিবলগীয়া হৈছে। যোৱা দুটা দশকত অপ্ৰাকৃতিক কাৰণত—যেনে ৰে’লৰ খুন্দা আৰু প্ৰতিশোধমূলক বিদ্যুৎস্পৃষ্টকৰণকে ধৰি বিভিন্ন কাৰণত শ শ হাতীৰ মৃত্যু হৈছে।
সহাৱস্থানৰ দিশত পদক্ষেপ-
অসম চৰকাৰে নিজৰ কৌশলগত প্ৰতিক্ৰিয়াশীল ক্ষতিপূৰণৰ ব্যৱস্থাক এক সক্ৰিয়, বৈজ্ঞানিক ব্যৱস্থাপনালৈ স্থানান্তৰিত কৰিবলৈ এক বিস্তৃত ষ্টেণ্ডাৰ্ড অপাৰেটিং প্ৰচিডিউৰ (এছ অ’ পি) প্ৰস্তুত কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰিছে। এই আঞ্চলিক-নিৰ্দিষ্ট কাঠামোসমূহে নিম্নোক্ত বিষয়সমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছেঃ
১.জ’নিংঃ প্ৰশাসনিক সীমাৰ পৰিৱৰ্তে প্ৰকৃত প্ৰব্ৰজন কৰিডৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ৰাজ্যখনক নিৰ্দিষ্ট হাতী ব্যৱস্থাপনা মণ্ডলত বিভক্ত কৰা।
২.পৰিৱেশ-বন্ধুত্বপূৰ্ণ আন্তঃগাঁথনিঃ প্ৰধান পৰিবহণ পথসমূহৰ কাষেৰে বন্যপ্ৰাণীৰ আণ্ডাৰপাছ আৰু পৰিৱেশ-সেতু নিৰ্মাণ কৰা।
৩.সম্প্ৰদায়ৰ নেতৃত্বত সতৰ্কবাণী ব্যৱস্থাঃ ড্ৰোন নিৰিক্ষণ, আগতীয়া সতৰ্কবাণীৰ বাবে মোবাইল এপ, আৰু স্থানীয়কৃত সঁহাৰি স্কোয়াড ব্যৱহাৰ কৰা।
অসম চৰকাৰে এক বহনক্ষম বন্যপ্ৰাণী সংঘাত প্ৰশমনৰ বাবে লোৱা SOP-
অসম চৰকাৰে ৰাজ্যজুৰি মানৱ-বন্যপ্ৰাণী সংঘাতৰ সমস্যা সমাধানৰ বাবে বৈজ্ঞানিক আৰু বহনক্ষম কৌশল ৰচনা কৰাৰ বাবে এক ব্যাপক পৰামৰ্শমূলক প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰিছে। বিশেষকৈ মানৱ-হাতী সংঘাত আৰু কেইবাখনো জিলাত বৃদ্ধি পোৱা বান্দৰৰ বিপদৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।এই কথা উল্লেখ কৰে পৰিবেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন বিভাগৰ মন্ত্ৰী জয়ন্ত মল্লবৰুৱাই। মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে কয় যে এক আলোচনাত অঞ্চল-নিৰ্দিষ্ট হস্তক্ষেপ চিনাক্তকৰণ, অংশীদাৰসকলৰ মাজত সমন্বয় শক্তিশালী কৰা আৰু ভৱিষ্যতৰ পদক্ষেপক পথ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এক ব্যাপক মানক পৰিচালনা পদ্ধতি (এছ অ’ পি) প্ৰস্তুত কৰা আদিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে অসমত হাতী-মানুহৰ সংঘাতৰ ভয়াৱহতাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি কয় যে হাতীৰ সৈতে হোৱা মুখামুখিৰ বাবে প্ৰতি বছৰে প্ৰায় ১৫০ জন লোকে প্ৰাণ হেৰুৱাইছে। মানৱ জীৱনৰ কৰুণ ক্ষতিৰ উপৰিও হাতীয়ে ৰাজ্যৰ কেইবাটাও প্ৰান্তত কৃষি শস্য আৰু জীৱিকাৰ ব্যাপক ক্ষতিসাধন কৰে। তেওঁ কয় যে প্ৰত্যাহ্বানটোক ফলপ্ৰসূভাৱে মোকাবিলা কৰিবলৈ তাৎক্ষণিক আৰু দীৰ্ঘম্যাদী দুয়োটা ব্যৱস্থাৰ প্ৰয়োজন হ’ব। তেওঁ আৰু কয় যে ইয়াৰ দীৰ্ঘম্যাদী সমাধান হ’ল বনানীকৰণৰ জৰিয়তে বনাঞ্চলৰ আৱৰণ বৃদ্ধি কৰা আৰু হাতীৰ বাবে উপযুক্ত বাসস্থান সৃষ্টি কৰা। চৰকাৰে নিৰ্দিষ্ট বাগিচাৰ বাবে উপযুক্ত অঞ্চল চিনাক্তকৰণ আৰু হাতীৰ বাবে প্ৰাকৃতিক খাদ্যৰ উৎস যোগান ধৰা গছৰ প্ৰজাতিৰ খেতিৰ বাবে অন্বেষণ কৰি আছে, যাৰ ফলত কৃষি পথাৰ আৰু মানৱ বসতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস পাইছে। মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে লগতে স্বীকাৰ কৰে যে বৈঠকৰ সময়ত মূল্যৱান পৰামৰ্শ লাভ কৰা হৈছে আৰু সকলো অংশীদাৰক ২০ বা ২১ জুলাইৰ ভিতৰত অতিৰিক্ত লিখিত পৰামৰ্শ দাখিল কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে। আলোচনাৰ সময়ত বান্দৰৰ ভাবুকিৰ বিষয়টোও বিশেষভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছিল। মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে কয় যে চৰকাৰে ফলমূলৰ গছ ৰোপণ আৰু বৈজ্ঞানিকভাৱে পৰিচালিত বন্ধ্যাকৰণ কাৰ্যসূচীৰ সম্ভাৱনীয়তা পৰীক্ষা কৰাকে ধৰি একাধিক বিকল্প পৰীক্ষা কৰি আছে।
যদি আপুনি সন্দেহজনক অনুভৱ কৰা যিকোনো তথ্য, ৰেকৰ্ডিং, ফটো, ভিডিঅ’ লাভ কৰে,সেইবোৰ আমাৰ হোৱাটছএপ নম্বৰলৈ ফৰৱাৰ্ড কৰিব পাৰে (+91 904 905 3770)। আমি তথ্যগত বিৱৰণসহ অনুসন্ধান কৰিম আৰু প্ৰকাশ কৰিম। আমাৰ দৈনিক আপডেটবোৰো চাবস্ক্ৰাইব কৰক।
যদি আপুনি সামাজিক মাধ্যমত আমাক অনুসৰণ কৰিব বিচাৰে:
ফেচবুক | টুইটাৰ | ইনষ্টাগ্ৰাম | গুগল নিউজ চেনেল | হোৱাটছএপ
Title: অসমত মানুহ আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ মাজৰ সংঘাতঃ এক আলোচনা
Fact Check By: Pranjal Sharma
Result: Insight
